أحمد بن حامد كرمانى

28

عقد العلى للموقف الأعلى ( ضميمه رساله صلاح الصحاح فى طب ) ( فارسى )

بحث دربارهء سبك نگارش و اختصاصات ادبى اين كتاب از حوصلهء اين مقاله بيرون و از بحث ما خارج است . عقد العلى در سال 1311 شمسى توسط دانشمند زبان‌دان آقاى على - محمد عامرى نائينى با حواشى و توضيحات كافى ( ولى بدون مقدمه ) از روى نسخه‌اى خطى ، كه ظاهرا در سال 1075 هجرى نوشته شده بوده است ، با حروف سربى در 124 صفحه به چاپ رسيده است . « 1 » نسخهء خطى كه متعلق به نگارنده است ظاهرا از روى نسخه‌اى تحرير شده كه در اواسط قرن هفتم نوشته شده بوده و اين تاريخ در پايان كتاب دارد : « تم كتاب عقد العلى للموقف الاعلى فى ربيع اول سنة 649 تسع و اربعين و ستمائه ، و الحمد للّه شكرا » . و بدين حساب آن نسخه حدود سى سال پس از مؤلف سمت تحرير پذيرفته است . II - بدايع الازمان فى وقايع كرمان كتاب معروف و متأسفانه ناموجود ديگر افضل ، بدايع الازمان فى وقايع كرمان است كه در حقيقت شاهكار و بزرگترين اثر او محسوب مىشده است .

--> - نيز كلمهء اوجال اخوان ذكر شده ، وجل در لغت عربى يعنى خوف و وحشت و اضطراب و جمع آن اوجال آمده است و اخوان نيز ظاهرا اين‌جا چندان بى تناسب نيست و مقصود مؤلف اضطرابات و انقلابات زمان اخوان ثلاثه ( سلاطين كرمان ) يعنى سه تن فرزندان طغرلشاه : ارسلان شاه و توران شاه و بهرامشاه بوده است كه مؤلف در تمام اين انقلاب شركت و دخالت داشته و همه را به چشم ديده و لطمهء آن را خورده بوده است و همانطور كه بارها گفته‌ام ، دوران بيست سالهء آشوب اين اخوان ثلاثه در كرمان از موحش‌ترين و مضطرب‌ترين و مخرب ترين ايام تسلط متسلطين بر كرمان بوده است . بنابراين به اقرب احتمال ، ضبط متن پنج نسخهء خطى و عبارات مؤلف صحيح و همان « اوجال اخوان » بوده است . ( 1 ) - پيش از آن نيز ، ذكاء الملك محمد حسين خان فروغى در سال 1293 قمرى آن را به چاپ رسانده بوده است ، با خط نستعليق خوش .